Трката за градоначалник на Град Скопје се прошири со кандидатурата на пратеникот Амар Мециновиќ од Левица. Со него, досега потврдени или најавени се шест имиња: Орце Ѓорѓиевски (ВМРО-ДПМНЕ), Каја Шукова (СДСМ), Скендер Реџепи (Европски фронт/ДУИ), Башким Бакиу (коалицијата „Вреди“), Мециновиќ (Левица) и кандидатот што го најавува граѓанската иницијатива „Независни заедно“.
Кој сè е во трката
ВМРО-ДПМНЕ формално го потврди Орце Ѓорѓиевски на 6 јули. Тој е актуелен градоначалник на Кисела Вода од 2021 година, роден во 1987 во Скопје, дипломиран политиколог (Правен факултет „Јустинијан I“) со магистратура по менаџмент на човечки ресурси. Во настапите како кандидат вели дека нефункционалноста на ЈСП е меѓу „топ 5 приоритети“ и најавува долгорочна стратегија со континуирано обновување на возниот парк.
СДСМ ја кандидираше Каја Шукова на 18 јули. Таа е поранешна министерка за животна средина и докторка на науки во управување со отпад. Во кампањата најавува враќање/продолжување на БРТ-системот, решавање на комуналните проблеми со акцент на водата и силна културна програма, вклучително и ревитализација на Чаршијата и Калето, со оглед на подготовките на Скопје како европска престолнина на културата во 2028.
Европскиот фронт предводен од ДУИ го кандидира Скендер Реџепи, пратеник и претседател на „Народно движење“. До овој момент нема јавно објавена програмска платформа за Скопје.
„Вреди“ се определи за Башким Бакиу, политиколог и актуелен директор на Дирекцијата за општи услуги при Клиничкиот центар – Скопје; во 2017 година бил кандидат на Беса за Сарај.
Левица на 22 август го промовираше Амар Мециновиќ, пратеник и поранешен советник во Советот на Град Скопје. Најавените приоритети му се јавниот превоз (нови модели и нови автобуси), јавната чистота, борбата против загадувањето и носење нов Генерален урбанистички план (ГУП). „Ние ќе ги актуализираме работите што никој нема храброст и интерес да ги актуализира... Наш клучен приоритет ќе биде подобрувањето на јавниот превоз преку набавка на нови автобуси... и борба со загадениот воздух“, изјави Мециновиќ.
„Независни заедно“ најавија дека наскоро ќе го соопштат своето име за градоначалник на градот.
Програмски акценти и позиционирање
Левица истакна дека на овие локални избори настапува сама: „За вториот круг и за натамошна соработка, стоиме на располагање со идеолошки сродни партии. Изборите ги исчекуваме како пресметка во левиот политички спектар, затоа што сакаме, конечно, да се позиционираме како антипод на десничарската ДПМНЕ и на еден начин да го истиснеме историски надживеаниот СДСМ“, рече лидерот Димитар Апасиев, додавајќи дека досега имале коректна соработка со независни кандидати.
Од другата страна, Орце Ѓорѓиевски пред неколку недели порача: „Верувам во силна поддршка од граѓаните и ќе дадам сè од себе... да имаме сериозна победа во првиот круг за Градот Скопје.“ Во меѓувреме, со кандидатурите на Бакиу од „Вреди“ и на Реџепи од Европскиот фронт/ДУИ, гласовите на етничките Албанци во првиот круг ќе се насочат кон две спротивставени коалиции. „Независни заедно“ таргетираат умерени и неопределени гласачи; Левица смета на младите кои ретко излегуваат на избори, а СДСМ на својата традиционална база.
Правила и пресметки за првиот круг
Првиот круг е најавен за 19 октомври, а евентуалниот втор за 2 ноември. На локалните избори пред четири години во Град Скопје беа регистрирани 467.373 гласачи. Според Изборниот законик, победува кандидат кој ќе добие мнозинство од гласовите на излезените, при што излезноста мора да биде најмалку една третина од вкупниот број запишани избирачи во градот. Во минимално сценарио со една третина излезност, за првокружна победа би биле потребни околу 78.000 гласови.
Политички реакции и притисоци
По објавата на кандидатурата на Мециновиќ, ВМРО-ДПМНЕ праша: „Дали Апасиев ќе побара од Мециновиќ да си поднесе оставка од пратеник сега кога се кандидираше за градоначалник, како што бараше претходно?“ Партиијата потсети на медиумска објава од 28 октомври 2021 со наслов: „Апасиев: Пратениците кои се кандидираа за градоначалници да се поднесат оставки“.
На презентацијата на кандидатурата, Апасиев го претстави Мециновиќ како најактивен пратеник на Левица во изминатата година.
Анализа: дали ќе има втор круг?
Политичкиот аналитичар Александар Ристевски укажува дека клучни ќе бидат излезноста, тоналитетот на кампањата и програмите: „Излезноста, реториката во кампањата и самата програма на кандидатите ќе детерминираат дали ќе биде готово сè по првиот круг или кандидатот на ВМРО ДЛМНЕ, Орце Ѓорѓиевски, ќе треба да има соочување во вториот круг. Бројот на кандидати не значи по дифолт разделување на гласовите, туку само поголема понуда... понудата мора да е реална, изводлива и да ги следи потребите на населението.“
Временска линија на кандидатурите и гласањето
6 јули – ВМРО-ДПМНЕ ја потврди кандидатурата на Орце Ѓорѓиевски; 18 јули – СДСМ ја кандидира Каја Шукова; подоцна коалицијата „Вреди“ го најави Башким Бакиу, а Европскиот фронт/ДУИ го кандидира Скендер Реџепи; 22 август – Левица го промовира Амар Мециновиќ; „Независни заедно“ најавија дека наскоро ќе го соопштат својот кандидат; 19 октомври – прв круг на изборите за Град Скопје; 2 ноември – евентуален втор круг.